Is elektrosmog het nieuwe asbest?

Het mobieltje tegen je oor, de wifi in de woonkamer, de zendmasten op de daken: is het zinvol je tegen elektrosmog te beschermen? Pim verdiepte zich in het onderwerp en slaapt sindsdien niet meer zo lekker. Conclusie: bescherm je zelf als je gezond honderd wil worden! Je ziet ze niet, je ruikt ze niet, je hoort ze niet, je voelt ze niet en toch zijn ze overal om ons heen: radiofrequente elektromagnetische velden, ook wel aangeduid als radiofrequente straling. Deze straling wordt in alle soorten en maten geproduceerd door apparaten waarmee we ons steeds uitbundiger omringen. Vooral natuurlijk smartphones en wifi-routers, maar ook draadloze DECT-telefoons, laptops, Ziggo horizon boxen en slimme meters zenden voorturend radiogolven uit. In de afgelopen jaren is er ook een woud van zendmasten in ons land geplant: inmiddels staat de teller op ruim 43.000 zendinstallaties. Niet alleen de hoeveelheid straling neemt daardoor toe, ook het type straling verandert. Met de komst van mobiel internet worden de youtubefimpjes, muziekbestanden, e-books en andere bestanden met digitaal gepulste signalen dwars door ramen, muren en mensen naar je smartphone geteleporteerd. Ongemakkelijke waarheid over elektrosmog Volgens de telecommaatschappijen en de overheid kan dit allemaal geen kwaad. De Gezondheidsraad, de club wetenschappers die onze overheid adviseert, stelt dat er geen wetenschappelijk bewijs is voor de schadelijkheid van de radiofrequente electromagnetische velden zoals die ons nu omringen. Maar let op de formulering: er wordt nadrukkelijk niet gezegd dat er bewijs is  voor de onschadelijkheid van radiofrequente straling. In deze blog kom ik tot de conclusie dat het verstandig is om je blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden zoveel mogelijk te beperken, puur uit voorzorg. Er is te veel onzekerheid over de gezondheidseffecten van elektrosmog om het ongebreidelde, massale gebruik ervan te kunnen rechtvaardigen. Hoewel de meeste mensen er niet acuut ziek van worden, kan permanente lage blootstelling je over een periode van twintig of dertig jaar misschien wel schaden. De mogelijke risico’s zijn groot: onder meer hart- en vaatziekten, kanker en  dementie worden met radiofrequente straling in verband gebracht. Dit is een ongemakkelijke waarheid die door de telecomlobby en de overheid onder het tapijt wordt gehouden. Sussende geluiden van de overheid Om het publiek te informeren over de veiligheid van radiofrequente straling, heeft de overheid het ‘Kennisplatform Elektromagnetische Velden en gezondheid‘ in het leven geroepen. Als ik dit Kennisplatform bel, krijg ik de indruk dat het vooral is bedoeld om maatschappelijke onrust te sussen en kritische geluiden te weerspreken. Vraag aan Monique Beerlage van het Kennisplatform: ‘Ik kijk vanuit mijn woonkamer uit op een telefoonmast op niet meer dan vijftig meter afstand. Daar hoef ik mij geen zorgen over te maken?’ Antwoord: ‘Voor zover de huidige stand van de wetenschap nu aangeeft, hoeft u zich daar geen zorgen over te maken. Je kunt het vergelijken met het eten van snijbonen, daar kun je ook niet met 100 procent zekerheid van zeggen dat het geen enkel nadelig gezondheidseffect heeft. Je kunt als wetenschapper nooit uistluiten dat er in de toekomst nog een effect wordt gevonden omdat het pas op lange termijn zichtbaar wordt of omdat we het gewoon nog niet weten op dit moment. Maar het onderzoek dat er naar gedaan is, geeft de Gezondheidsraad voldoende vertrouwen om te zeggen dat zij het onwaarschijnlijk vinden dat er een effect is. Maar ze houden wel de vinger aan de pols, dat zeggen ze er ook bij.’ Pas na lang doorvragen erkent Beerlage dat schadelijke effecten van radiofrequente straling niet kunnen worden uitgesloten. Dat er desondanks een enorm netwerk van zendmasten over ons land wordt uitgerold en iedereen zich onbeperkt en zonder waarschuwing met stralende apparaten mag omringen, noemt zij ‘een politieke keuze’. Ga naar het complete interview met Monique Beerlage   Aanwijzingen voor schadelijkheid van elektrosmog Het is Maarten Rigter van stralingsmeting.nu die mij erop attendeert dat het wonen in een stralingsbundel van een telefoonzendmast misschien toch niet zo onschuldig is als het eten van snijbonen, zoals het Kennisplatform mij wil laten geloven. Hij stuurt mij deze link naar een gastcollege van emeritus hoogleraar milieukunde en biochemie Lucas Rijenders aan de TU in Delft. Het college wordt zo aangekondigd: ‘Onderzoek laat zien dat de elektromagnetische velden bij het mobiel bellen en internetten bijvoorbeeld de (elektrische) hersenactiviteit kunnen beïnvloeden. Zo zijn er uit epidemiologisch onderzoek aanwijzingen voor gezwellen in het hoofd (significant vaker aan de kant waar wordt gebeld) bij langdurig gebruik van mobiele telefoons. Intussen zijn sommige steden en zelfs landen terughoudend geworden bij het goedkeuren van aanvragen voor weer een zendmast voor GSM of UMTS. Wat is er aan de hand?’ Als je net als ik van plan bent gezond honderd te worden, raad ik je dringend aan de lezing van Reijnders te bekijken. Mijn belangstelling is erdoor gewekt, en na wat grasduinen op internet stuit ik op deze alarmerende presentatie van de kritische wetenschapper Olle Johansson uit Zweden. Hij behoort tot het bioinitiative, een internationale groep verontruste wetenschappers en artsen die het onderzoek naar ziekmakende effecten van radiofrequente straling bijhouden. De belangrijkste feiten over elektrosmog op een rij: – De Gezondheidsraad stelt dat er geen keihard bewijs bestaat voor de schadelijkheid van radiofrequente straling. Maar ondertussen zijn er wel serieuze aanwijzingen voor die schadelijkheid. Duizenden wetenschappelijke studies suggeren ziekmakende effecten van radio frequente straling bij zowel mens als dier. In 2016 nog deze studie waarbij laboratiumratten die hun leven lang onder een mobiele telefoon leefden, vaker een zeldzame vorm van hersen- en hartkanker ontwikkelden. Of dit onderzoek uit begin 2017 waaruit bleek dat kinderen van een school vlakbij een zendmast een verhoogd risco op diabetes hebben. Hier is een overzicht van onderzoeken die wijzen op ziekte en ellende onder omwonenden van zendmasten. Al in 1999 is aantetoond en sindsdien is bevestigd dat radiofrequente straling DNA kan beschadigen. Verder zijn er aanwijzingen dat radiofrequente straling de productie van ‘slaaphormoon’ metalonine verlaagt, hersengolven verstoort, de bloed-brein-barriere verstoort, stresshormonen verhoogt en vrije radicalen doet toenemen. Alles bij elkaar nog geen keihard bewijs dat radiofrequente straling schadelijk is, maar wel meer dan voldoende redenen om er voorzichtig mee om te gaan. – In 2011 classificeerde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de blootstelling aan de straling van mobiele telefoons als ‘mogelijk kankerverwekkend’, nadat een werkgroep van dertig wetenschappers uit veertien landen een reeks wetenschappelijke studies had beoordeeld die een verband tussen kanker en het gebruik van mobiele telefoons suggereren. – De Raad van Europa adviseert om de blootstelling aan elektromagnetische straling te beperken, in afwachting van verder onderzoek. De Europese Environment Agency (EEA) waarschuwt sinds 2007 voor de gezondheidsrisico’s van elektromagnetische velden door het gebruik van mobiele telefoons en vergelijkt die met de gevaren van asbest en tabak. – De Duitse en Engelse overheid adviseren sinds 2014 om het gebruik van Wifi thuis te beperken en Frankrijk verbood vorig jaar het gebruik in de kinderopvang. De burgemeester van Parijs heeft met telecombedrijven afgesproken de blootstelling aan radiofrequente velden met 30 procent te verminderen. In een aantal landen, zoals Rusland, China, Italië en Israel zijn de blootstellingslimieten een factor 100 lager dan in Nederland. -Terwijl in tal van landen maatregelen worden genomen om blootstelling te verminderen, krijgt de telecomindustrie in Nederland vrij spel: met het uitrollen van mobiele technologie negeert de overheid verontrustende geluiden uit de wetenschap. Zie dit artikel uit Vrij Nederland. – Oostenrijkse artsen hebben in hun richtlijn voor gewenste maximale blootstelling aan radiofrequente straling een waarde aanbevolen die een factor één miljoen lager is dan de in Nederland gehanteerde ICNIRP norm. Deze lage waarde is gelijk aan normen die Duitse artsen in 2015 hebben opgesteld (SBM norm). -Een onbekend percentage van de bevolking is hypergevoelig voor radiofrequente straling en/of andere typen elektromagnetische velden (die om alle elektrische apparaten hangen). Dat wil zeggen dat ze ziek worden (hoofdpijn, misselijk, duizelig, huiduitslag, moe, depressief) van straling en beter worden zodra die blootstelling wordt verminderd. In ons land wordt hypersenitiviteit niet erkend, in Zweden inmiddels wel. – De telecomindustrie manipuleert en dwarsboomt wetenschappers die proberen uit te zoeken of radiofrequente straling schadelijk is. In deze documentaire van de Vlaamse televisie vertellen onderzoekers dat ze worden tegengewerkt, verdacht worden gemaakt en zelfs worden bedreigd omdat ze artikelen publiceerden die niet in het straatje van de telecomsector passen. Een van hen vertelt dat kort nadat hij een kritisch rapport over mobiele telefonie en gezondheid had uitgebracht, zijn huis in brand werd gestoken. Waarom horen we hier niet veel meer over? Waarom grijpt de overheid niet in? Maarten Rigter maakt een vergelijking met asbest: ‘Daarvan wist men al in de jaren dertig dat het gevaarlijk was, maar het heeft tot de jaren ’80 geduurd voordat het verboden werd. In de tussentijd hebben bedrijven miljarden aan asbest verdiend.’ Het nieuwe meeroken: de wifi van de buren. In het licht van alle onzekerheid is het verstandig om je blootstelling aan radiofrequente straling zoveel mogelijk te beperken. Bel in de eerste plaats nooit meer met een mobieltje tegen je oor, maar gebruik oortjes of bel handsfree. Doe je oude DECT-telefoon weg.  Een draadloze huistelefoon fungeert als ‘een zendmast in huis’: vervang hem door een ecomodel dat minder hard straalt of neem een gewone snoertelefoon. Slaap stralingsvrij. Volgens Leendert Vriens van StopUMTS is het belangrijk dat je ‘s nachts als je slaapt zo weinig mogelijk straling incasseert, zodat je lichaam goed kan herstellen. Leg je mobiele telefoon daarom in geen geval vlak naast je bed. Nog beter: zet je telefoon ‘s nachts uit of op de vliegtuigstand. Zet ‘s nachts ook de wifi uit. Meer goede adviezen vind je op de site SOS-straling Maar daarmee ben je er niet, want de wifi en de DECT-telefoon van de buren trekken zich niks van de muren aan. En dan zijn er nog de zendmasten waar je niks tegen begint.   Meet de hoeveelheid straling in je huis Bij twijfel is het raadzaam om de hoeveelheid straling je huis en werkomgeving te laten meten. Caroline Schooneveld runt Schooneveld Advies (‘Wij coachen en adviseren mensen over leven en werken met elektrogevoeligheid’.) Zij waarschuwt voor flessentrekkerij op dit punt: ‘Pas op, er zijn honderden mensen die zeggen elektromagnetische velden te kunnen meten, maar er zijn maar een paar die over de juiste kennis en apparatuur beschikken.’ Vakkundige specialisten vind je volgens Caroline bij de Vereniging van Meetspecialisten Elektromagnetsiche velden en gezondheid (VEMES). Ook Maarten Rigter van stralingsmeting.nu is volgens haar een vakman. Maarten heeft de verschillende ruimten in mijn woning ‘uitgepeild’ en een keurig rapport met de gemeten waarden plus adviezen opgesteld. Vooral in mijn woonkamer is het volgens Maarten mis: ‘Hier komt de zender aan de overkant van de straat op vol vermogen je woning binnen, vooral via de ramen.’ Ook in andere ruimten van mijn woning aan de straatkant meet hij ‘torenhoge’ radiofrequente straling die afkomstig is van de zendinstallatie waar ik op uitkijk. Hij adviseert om ramen te beplakken met stralingswerende folie, kozijnen en muren te behandelen met stralingswerende verf en in de muur van mijn badkamer stralingswerende platen aan te brengen. Wees alert op vage gezondheidsklachten. Volgens Leendert Vriens van StopUMTS zijn er duizenden mensen ziek zonder te beseffen dat straling de oorzaak is. Hij vermoedt dat elektromagnetische velden het immuunsysteem ondermijnen. ‘Dat verklaart waarom iedereen er op een andere manier op reageert, want dat hangt af van waar je zwakste plek in de afweer zit. De een krijgt er huiduitslag van, de ander kanker en de volgende is er immuun voor en merkt niks.’ Check bij twijfel de lijst symptomen op de site van Stichting elektrohypersinsitiviteit (EHS). Bescherming van binnenuit Je kunt proberen je weerstand tegen elektrosmog te vergroten, gewoon door gezond te leven, hoewel er geen bewijs is dat het helpt. Omdat oxidatieve stress waarschijnlijk toeneemt door radiofrequente straling, is het eten van veel antioxidanten – groente en fruit – slim – maar dat is het sowieso. En supplementen? De combinatie van vitamine C en E vermindert nadelige effecten van gsm-straling bij laboratoriumratten (studie, studie). Omdat het melatoninegehalte waarschijnlijk daalt door een overdosis aan radiogolven, kun je voor het slapengaan melatonine slikken. Elektrosmog kan het DNA beschadigen en daarom vermoed ik dat het opvoeren van DNA-bescherming zou kunnen helpen. De anti-aging-onderzoeker David Sinclair claimt dat de stof NMN (nicotinamide mononucleotide) hier goed in is: artikel. Pas op voor oplichting! Voor de beschermende werking van stickers, piramides of andere wondermiddelen is geen snipper bewijs. Beschermende vitrage … Meer lezen over Is elektrosmog het nieuwe asbest?